telpost Scheveningen



Vorkstaartmeeuw, met op de achtergrond de pretpier,
september 2001 (© Roy Beukers)

inleiding
De eerste aantekeningen van vogelaars die in Scheveningen naar zeetrek keken, stammen uit september 1925, met twee voor die tijd zeer goed gedocumenteerde gevallen van verblijvende Vorkstaartmeeuwen (door Gerard J. Tijmstra), waaronder de eerste adult voor Nederland (cf Dutch Birding 17; 1, 1995). Op 13 december 1929 werd er zelfs een exemplaar gefotografeerd door dhr. Frans P. J. Kooijmans. Het betrof het eerst gefotografeerde exemplaar van deze soort in Nederland.

Halverwege de zestiger jaren begonnen enkele pioniers met het systematisch registreren van de vogeltrek over zee en sindsdien is de telpost jaarlijks bemand geweest onder de naam ZWS, de Zeetrek Waarnemers Scheveningen. Jaarlijks verzamelen en verwerken de coördinatoren honderden teluren, en verslagen verschijnen regelmatig. Uit de data die zij in de loop der jaren hebben verzameld, blijkt dat zeetrek niet alleen interessant is tijdens (noord)westelijke stormen; zeetrek vindt in iedere maand van het jaar plaats.

Meestal wordt er vanaf het zuiderhavenhoofd geteld, welke 700 meter in zee ligt. Alleen bij hevige regenval en harde westelijke stormen is de pretpier gunstiger; hier kan men enigszins beschut zitten. Aan de pretpier kleven echter ook nadelen, vandaar dat hier niet permanent geteld wordt. Ten eerste is het zicht achter, boven en links van de waarnemers zeer beperkt. Voorts opent de pier officieel pas om 10:00 en kost het € 1 om de pier te betreden. Tenslotte wordt het stuk waar de waarnemers staan officieel verhuurd aan zeevissers (de actieve tellers zijn ook lid van de visvereniging) en bestaat er dus het risico dat je weggestuurd wordt: enige tolerantie ten opzichte van de aanwezige vissers - die voor je gevoel vaak in de weg staan - is dus vereist. In vergelijking met andere telposten in Nederland is de hoogte van de pretpier een groot voordeel; hierdoor kijk je op de zee en raak je tijdens storm de vogels minder snel kwijt in de golfdalen.

Niet alleen vogels, maar ook zoogdieren worden geteld. Meestal gaat het om waarnemingen van zeezoogdieren, maar er worden ook jaarlijks vleermuizen gezien. Voor de cetaceeën is er een lijst met alle in de regio waargenomen soorten samengesteld (zie boven aan de pagina).